Bericht van de raad van toezicht

Bericht van de raad van toezicht

De raad van toezicht handelt op basis van verantwoordelijkheden en bevoegdheden die door wet- en regelgeving aan hem zijn toegekend.

De diverse taken en bevoegdheden van de raad staan omschreven in de Wet luchtvaart, Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, Regeling sturing van en toezicht op de Luchtverkeersleiding Nederland en het Reglement Raad van Toezicht. Daarnaast volgt de raad de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners. De raad heeft, overeenkomstig hetgeen is bepaald in en bij de Wet en het deskundigenprofiel, tot taak toezicht te houden op het beleid en de strategie van het bestuur en de algemene gang van zaken binnen LVNL. De raad van toezicht oefent onafhankelijk van bestuur en minister toezicht uit. De raad richt zich bij de vervulling van de taak naar het belang van LVNL en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van de bij LVNL betrokkenen en het algemeen belang af. In de Wet Luchtvaart staat beschreven welke bestuursbesluiten voorafgaande instemming van de raad van toezicht behoeven.

Na negen jaar als Chief Executive Officer (CEO) heeft Michiel van Dorst per 1 april 2025 afscheid genomen van LVNL. De Raad dankt hem voor zijn niet aflatende inzet voor veiligheid van de LVNL operatie. Aansluitend heeft Jac Jansen tot 1 november 2025 ad-interim de dagelijkse leiding op zich genomen als CEO. Hij trad daarvoor terug uit de Raad van Toezicht (RvT). De raad dankt Jac hiervoor. Hij heeft ervoor gezorgd dat de continuïteit van de werkzaamheden van LVNL werd geborgd.

In 2025 heeft de raad een zorgvuldig wervingsproces doorlopen voor invulling van de per 1 april 2025 vacant gekomen positie van CEO. Joost Meijs is door de raad voorgedragen aan en benoemd door demissionair minister Tieman van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Met zijn ruime bestuurlijke ervaring in de luchtvaartsector in combinatie met zijn kennis en kunde, ook operationeel, is de raad ervan overtuigd dat vliegveiligheid het leidende principe zal zijn en hij de noodzakelijke ontwikkelingen en belangrijke dossiers koersvast en doelgericht zal aansturen.

Naar aanleiding van de toenemende complexiteit en belang van het informatie- en operationele technologiedomein én de verbreding van het takenpakket van het bestuur als gevolg van de komende integratie één Air Traffic Management-organisatie (1ATM), heeft de raad in 2024, ook na overleg met het ministerie van IenW, ingestemd met een aanpassing van de topstructuur van LVNL. Het huidige bestuur, CEO en Chief Financial Officer, is uitgebreid met een Chief Information Officer (CIO). Deze CIO is een statutair bevoegde bestuurder en maakt deel uit van het driehoofdige bestuur. Per 15 maart 2026 is Ronald Dubbeldam benoemd als CIO. De Chief Operational Officer (COO) neemt, onder verantwoordelijkheid van de CEO, deel aan het bestuursoverleg.

In aanloop naar de NAVO-top op 24 en 25 juni heeft de raad zich uitgebreid laten informeren over de voortgang van de voorbereidingen op deze top, inclusief de cyberweerbaarheid. Er heeft een deep dive plaatsgevonden op de besluitvorming rondom de vervanging van het luchtverkeersleidingssysteem AAA door het nieuwe luchtverkeersleidingssysteem iTEC-based Centre Automation System. Hierbij is besproken wat de overwegingen en onderbouwing zijn geweest bij de initiële besluitvorming in 2015, maar is ook uitgebreid stilgestaan bij formele besluitvorming tijdens de realisatiefase tot en met heden en de gekozen veranderstrategie.

In de vergadering van april besprak de raad onder andere het jaarverslag inclusief de jaarrekening en het accountantsverslag 2024, waarbij de externe accountant aanwezig was. Vervolgens stemde de raad in met de stukken, is de controleverklaring van de accountant afgegeven en verleende de raad decharge aan het bestuur over het gevoerde beleid in 2024. In de vergadering van oktober stemde de raad in met het Bedrijfs- en Jaarplan 2026-2030.

De raad werd verder in iedere vergadering geïnformeerd over de ontwikkelingen op het gebied van cybersecurity en over de stand van zaken rondom de projecten iCAS, luchtruimherziening, voldoende verkeersleiders en 1ATM.

Samenstelling raad van toezicht

De leden van de raad zijn geselecteerd op basis van een deskundigenprofiel. Dit deskundigenprofiel is opgenomen in het Reglement Raad van Toezicht.

Op voordracht van de raad van toezicht zijn per 1 januari 2025 Jacco Hoekstra en Roelien Ritsema van Eck door de minister van IenW benoemd als lid van de raad van toezicht.
Tot 1 maart 2025 bestond de raad uit vijf leden, van wie één lid op voordracht van de minister van Defensie. Jac Jansen heeft per 1 maart ontslag genomen uit de raad van toezicht van LVNL. In de periode van 1 april tot en met 31 oktober heeft hij als interim-CEO de dagelijkse leiding van LVNL op zich genomen. Na afloop van de interim-periode als CEO is hij adviseur van de raad van toezicht. Er heeft geen ander lid namens Defensie deelgenomen aan de raad.

De raad heeft een benoemings- en remuneratiecommissie, een veiligheidscommissie en een auditcommissie. De onderstaande tabel toont de verschillende commissies en deelnemers in 2025:

Functioneren raad van toezicht

De raad heeft zijn taken goed kunnen vervullen. In juni heeft met externe ondersteuning een zelfevaluatie plaatsgevonden, met name met oog op de governance in de interim-periode van de CEO. Naar aanleiding hiervan zijn rollen en verwachtingen aan de orde geweest en is onder andere besloten om de permanente educatie verder inhoud en vorm te geven voor komende jaren, met aandacht voor artificiële intelligentie (AI), cyber en droneontwikkelingen. De leden voldoen aan de onafhankelijkheidsvereisten zoals vermeld in de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners. Eén lid is benoemd op voordracht van de minister van Defensie. De werkwijze van de raad van toezicht is vastgelegd in een reglement dat voldoet aan de relevante regelgeving en de raad functioneert dienovereenkomstig. De raad geeft zich volledig en voortdurend rekenschap van de wettelijke taken en evalueert periodiek zijn functioneren.

Daarnaast zijn er diverse andere bijeenkomsten geweest:

Uit de commissies

Veiligheidscommissie

De veiligheidscommissie heeft in 2025 steeds voorafgaand aan de reguliere raadsvergaderingen vergaderd. Onderwerpen die aan de orde komen zijn de interne veiligheidsrapportages, de rapportages van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de inrichting en werking van het veiligheidsmanagementsysteem van LVNL en de inzet van LVNL in het sectorbrede Integral Safety Management System (ISMS). Het bestuur, de COO, general manager Regio Unit en de safety manager informeren de veiligheidscommissie adequaat over de veiligheidsprestaties en relevante ontwikkelingen in het safety managementsysteem. De veiligheidscommissie volgt de voortgang en status van de voorvallenonderzoeken, de resultaten en de verbetermaatregelen die LVNL naar aanleiding daarvan neemt. Dat geldt ook voor de rapportages van externe onderzoeken.

In 2025 heeft de veiligheidscommissie speciale aandacht gehad voor en geadviseerd ten aanzien van de toename van het aantal (unauthorised) drone meldingen. LVNL zet zich in overleg met het ministerie van IenW al geruime tijd in om afspraken te maken over detectie, handhaving en verantwoordelijkheden. De actuele geopolitieke situatie heeft een aantal ontwikkelingen versneld. Zo wordt nu door de luchthaven Schiphol actief gewerkt aan het realiseren van detectie van ongeautoriseerde drones op de luchthaven. LVNL benadrukt daarnaast ook de noodzaak van het binnen Nederland organiseren van effectievere handhaving van ongeautoriseerde drones. LVNL heeft in 2025 maatregelen genomen om in geval van een bevestigde drone in het luchtruim rond Schiphol een veilige operatie te kunnen handhaven.

De veiligheidscommissie is ook nauw betrokken geweest bij maatregelen die in sector verband door het ISMS, in nauwe samenwerking met het ministerie van IenW, ingezet zijn ten aanzien van de verlaging van de risico’s op verblinding van vliegers door een zonnepanelenpark dat aangelegd was in de nabijheid van de Polderbaan en Zwanenburgbaan. Het ISMS heeft samengewerkt in de risicoanalyse en het op basis daarvan nemen van korte- en lange termijn maatregelen. Dit heeft geleid tot het in eerste instantie tijdelijk verwijderen van de zonnepanelen, die nu definitief worden vervangen door een minder reflecterende variant.

Naast bovenstaande onderwerpen is de veiligheidscommissie betrokken geweest bij de voorbereidingen van LVNL voor de NAVO top in juni, maatregelen ter voorkoming van airspace infringements en runway incursions, maatregelen tot verlaging van het aantal incidenten met (vliegtuigen van) parachute centra, verlaging van de risico’s bij parallel naderen en innovatie door gebruik van AI in data-analyse en toenemend gebruik van data uit vliegtuigen ter verbetering van de veiligheid.

Ook heeft de veiligheidscommissie kennisgenomen van de Air Traffic Control gerelateerde interne en externe auditresultaten en waar nodig de opvolging van geconstateerde verbeterpunten besproken.

Benoemings- en renumeratiecommissie

In de vergaderingen met de raad van toezicht legt het bestuur verantwoording af over de prestaties en de bedrijfsvoering. Namens de raad heeft de benoemings- en renumeratiecommissie met de leden van het bestuur individueel gesproken over hun functioneren. Ook heeft de commissie de werving voor een nieuwe CEO en CIO begeleid.

Auditcommissie

De auditcommissie (AC) vergadert ongeveer twee weken voorafgaand aan de reguliere raadsvergaderingen. De vaste aandachtsgebieden zijn finance, risk, audit en reporting. Jaarlijks terugkerende onderwerpen zijn de begroting, meerjaren investeringsplan, jaarrekening, de ontwikkeling van de bestemmingsreserve, het jaarverslag, het controleplan van de externe accountant, de management letter, het accountantsverslag, fraude en het interne en externe auditplan. Ook hebben de jaarlijkse besloten gesprekken met de accountant en de manager ORM plaatsgevonden.

In 2025 heeft LVNL een herzien performance plan voor referentieperiode 4 (2025-2029) opgesteld en ingediend bij de Europese Commissie (EC), nadat de EC eerder in 2025 had besloten dat het in 2024 ingediende plan niet voldeed aan de door de EC gestelde eisen. Dit herziene plan komt overeen met de begroting 2026-2030. De AC heeft zich gedurende het jaar uitgebreid laten informeren over de totstandkoming en inhoud van dit plan. Ook is stilgestaan bij het investeringsplan 2026-2030 dat onderdeel uitmaakt van de begroting, het kostenniveau met daarbij de kostenflexibiliteit en het nieuwe allocatiemodel dat vanaf jaarrekening 2025 wordt gehanteerd om de kosten naar de verschillende heffingszones te alloceren. De AC heeft een diepgaande verkenning uitgevoerd op het financieel verloop van het iCAS-programma, van de start in 2016 tot en met een vooruitblik richting ingebruikname van de first viable solution in 2028. Hierbij is ook stilgestaan bij de financiële impact van wijzigingen, risico’s en mitigerende maatregelen op de programmabegroting.

De toprisico’s en de beheersing daarvan zijn driemaal eerst in de AC en vervolgens in de RvT besproken. Ook is de AC geïnformeerd over de uitkomsten en opvolging van de diverse interne en externe audits die in 2025 zijn uitgevoerd en geïnformeerd over het auditjaarplan voor 2026.

Visie op de toekomst

De basis blijft het voldoen aan de wettelijke taken om een veilige, vlotte en duurzame afhandeling van het vliegverkeer te verzorgen in een context die steeds complexer wordt. Daarnaast staat het jaar 2026 in het teken van het opleveren van iCAS functioneel gereed voor de gebruikersacceptatie en de trainingsomgeving en staat de integratie van de eerste kavel van 1ATM gepland. Ook de thema’s drones/onbemande luchtvaart, cybersecurity, voldoende verkeersleiders, luchtruimherziening en Lelystad blijven onverminderd van belang.

Tot slot

De raad van toezicht heeft kennisgenomen van het door het bestuur opgestelde jaarverslag en de jaarrekening 2025 en stemt in met de inhoud daarvan. De raad constateert dat over 2025 een goedkeurende controleverklaring van de onafhankelijke accountant is verkregen en heeft kennisgenomen van de bevindingen van de onafhankelijke accountant.

Wij danken het bestuur en alle medewerkers van Luchtverkeersleiding Nederland voor hun waardevolle bijdrage en inzet in het afgelopen jaar.